MAMLAKATDA IJTIMOIY-IQTISODIY SALOHIYATNI RIVOJLANTIRISH: MEHNAT BOZORI, IJTIMOIY HIMOYA VA IQTISODIY O‘SISH OMILLARI TAHLILI
Qulmurodova Sevinch Doniyor qizi
Navoiy davlat konchilik va texnologoyalar universiteti, iqtisod yo‘nalishi 3-kurs talabasi
Xamroyeva Diyora Murodillo qizi
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “Soliq va soliqqa tortish”
Ulugʻberdiyeva N.A.
Navoiy davlat universiteti akademik litsey "Aniq fanlar-1" yoʻnalishi kafedrasi bosh oʻqituvchi
Ulugʻberdiyeva G.A.
Navoiy davlat konchilik va texnologoyalar universiteti akademik litsey "Aniq fanlar-2" yoʻnalishi kafedrasi bosh oʻqituvchi
Keywords: ijtimoiy-iqtisodiy salohiyat, mehnat bozori, bandlik, ishsizlik, ijtimoiy himoya, iqtisodiy o‘sish, inson kapitali, YaIM, kambag‘allik, investitsiya, sanoat, xizmatlar, aholi daromadlari.
Abstract
shbu maqolada mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy salohiyatini shakllantirish va rivojlantirishda mehnat bozori, ijtimoiy himoya tizimi va iqtisodiy o‘sish omillarining o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqot O‘zbekiston misolida olib borilib, mamlakatning tabiiy, mehnat, ishlab chiqarish, investitsiya va inson kapitali salohiyatidan foydalanish masalalariga e’tibor qaratiladi. Shuningdek, 2021–2026-yillar davomida yalpi ichki mahsulot, asosiy kapitalga investitsiyalar, bozor xizmatlari, ishsizlik va aholi soni kabi asosiy ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlarning dinamikasi tahlil qilinadi. 2026-yil yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston iqtisodiyotining 7,7 foizga o‘sishi, sanoat ishlab chiqarishining 6,8 foiz, qurilish ishlarining 14,2 foiz, bozor xizmatlarining 14,7 foizga o‘sishi hamda aholining real umumiy daromadlari 9,2 foizga oshgani ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijasida iqtisodiy o‘sish, bandlik, aholi daromadlari, kambag‘allikni qisqartirish va inson kapitalini rivojlantirish yagona o‘zaro bog‘liq tizim sifatida namoyon bo‘lishi asoslanadi
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy holati: 2025-yil yakunlari bo‘yicha statistik ma’lumotlar. – Toshkent, 2026.
2. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasining yalpi ichki mahsuloti: 2025-yil yakunlari bo‘yicha statistik ma’lumotlar. – Toshkent, 2026.
3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida mehnat bozori va bandlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha statistik ma’lumotlar. – Toshkent, 2026.
4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida aholi daromadlari va turmush darajasi bo‘yicha statistik ma’lumotlar. – Toshkent, 2026.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son Farmoni.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy himoya strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 25-iyuldagi PF-175-son Farmoni.
7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Kambag‘allikni qisqartirish va aholi turmush darajasini yanada oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi normativ-huquqiy hujjatlar.
8. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Aholi bandligini ta’minlash, mehnat bozorini rivojlantirish va kambag‘allikni qisqartirishga oid normativ-huquqiy hujjatlar. – Toshkent.
9. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. O‘zbekiston Respublikasining makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari va iqtisodiy rivojlanish tendensiyalariga oid tahliliy materiallar. – Toshkent, 2025–2026.
10. Abdullayev Yo. Makroiqtisodiyot asoslari. – Toshkent: Mehnat, 2018.
11. G‘ulomov S.S., Abdullayev Y.A. Makroiqtisodiyot. – Toshkent: O‘zbekiston, 2019.
12. Shodmonov Sh.Sh., G‘afurov U.V. Iqtisodiyot nazariyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.
13. Mankiw N. Gregory. Principles of Economics. – 9th ed. – Boston: Cengage Learning, 2021.
14. Samuelson P.A., Nordhaus W.D. Economics. – 20th ed. – New York: McGraw-Hill Education, 2019.
15. International Labour Organization. World Employment and Social Outlook: Trends 2025. – Geneva: ILO, 2025.
16. World Bank. Uzbekistan Country Economic Update: Economic Developments and Prospects. – Washington, DC: World Bank, 2025.
17. Asian Development Bank. Asian Development Outlook 2025: Economic Forecasts and Analysis. – Manila: Asian Development Bank, 2025.
